Cơn sốt bạc: Lộ diện rủi ro từ những giao dịch bằng giấy hẹn

Giá bạc tăng mạnh trong thời gian qua đã nhanh chóng thổi bùng "cơn sốt trắng" trên thị trường. Tại nhiều điểm mua bán, cảnh xếp hàng chờ giao dịch, mua – bán bằng giấy hẹn xuất hiện ngày càng phổ biến, đồng thời làm dấy lên những cảnh báo sớm về rủi ro “đu sóng” khi kim loại quý này đang neo ở vùng giá cao.

Xu hướng đầu tư mới

Trong bức tranh đầu tư kim loại quý tại Việt Nam, vàng từ lâu vẫn giữ vị thế áp đảo. Song, bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, lạm phát dai dẳng và các chính sách tiền tệ liên tục điều chỉnh đang khiến nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm những lựa chọn thay thế. Trong dòng chảy đó, bạc dần nổi lên như một cái tên mới, thu hút sự chú ý ngày càng rõ nét.

Không chỉ gắn với vai trò nguyên liệu cho sản xuất hay trang sức, bạc đang được xem xét dưới góc độ tài sản tích lũy và đầu tư. Một số ý kiến thậm chí cho rằng, trong giai đoạn 2025 – 2026, kim loại này có thể trở thành “kênh vệ tinh” bên cạnh vàng, nhất là khi dòng vốn có xu hướng phân tán rủi ro.

Điểm khác biệt lớn nhất của bạc nằm ở mặt bằng giá và mức độ biến động. Giá bạc thấp hơn nhiều so với vàng nhưng lại biến động mạnh theo chu kỳ thị trường. Khi xu hướng tăng hình thành, bạc thường phản ứng nhanh và biên độ lớn hơn; song ở chiều ngược lại, các nhịp điều chỉnh cũng diễn ra sâu và dốc hơn. Đây chính là yếu tố khiến bạc hấp dẫn nhóm nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy kỳ vọng sinh lời lớn.

Diễn biến thực tế của thị trường trong năm 2025 đã minh họa rõ nét đặc tính này của bạc. Kim loại quý này trở thành một trong những điểm nóng đáng chú ý nhất trên thị trường hàng hóa khi liên tục bứt phá mạnh về giá. Trong những phiên giao dịch cuối năm 2025, giá bạc có thời điểm vọt lên khoảng 83 triệu đồng/kg. Tính chung cả năm, giá bạc đã tăng hơn 160%, mức tăng gấp đôi so với vàng, qua đó lý giải vì sao kim loại này thu hút dòng tiền đầu cơ mạnh mẽ trong thời gian qua.

Nhà đầu tư đổ xô gom hàng, cửa hàng bán… giấy hẹn

Đà tăng giá mạnh đã nhanh chóng kích hoạt làn sóng gom bạc trên thị trường. Không ít người chuyển từ tâm lý thăm dò sang mua tích trữ quy mô lớn, với khối lượng lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lượng, thay vì chỉ mua nhỏ lẻ như trước.

Ghi nhận của phóng viên chuyên trang Tiêu dùng cho thấy, tại nhiều cửa hàng vàng bạc đá quý, cảnh người dân xếp hàng từ sáng sớm để chờ mua bạc diễn ra phổ biến. Nhu cầu tăng đột biến khiến nhiều điểm bán thường xuyên rơi vào tình trạng khan hàng, đặc biệt với các sản phẩm bạc thỏi, buộc cửa hàng phải treo biển “hết hàng”, “chỉ nhận đặt trước”.

Điều này dẫn đến một thực tế, phần lớn giao dịch hiện nay không còn là mua – bán bạc vật chất mà chuyển sang hình thức đặt tiền để giữ quyền nhận bạc trong tương lai.

Theo đó, người mua thanh toán toàn bộ hoặc phần lớn giá trị đơn hàng theo mức giá tại thời điểm giao dịch, đổi lại là giấy hẹn hoặc xác nhận mua bán. Thời điểm nhận bạc hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng bổ sung nguồn cung của doanh nghiệp. Khi nhu cầu tăng đột biến, lượng bạc vật chất không kịp đáp ứng, việc giao dịch bằng giấy hẹn trở thành giải pháp tình thế của cả người bán lẫn người mua.

“Thật ra, nhiều người mua bạc hiện nay chưa từng được cầm bạc trong tay. Họ trả tiền sau đó giữ giấy hẹn, trong khi giá thị trường có thể lên xuống thất thường”, anh Nguyễn Hoàng Dũng, chủ một tiệm vàng bạc trên phố Hàng Tiện (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) chia sẻ.

Đáng chú ý, điểm khác biệt của cơn sốt bạc lần này là ngay cả giấy hẹn cũng được mua đi bán lại như một dạng “hàng hóa trung gian”. "Trong thời gian chờ nhận bạc, nếu giá tiếp tục tăng, người giữ giấy hẹn có thể bán lại quyền nhận hàng cho người khác, với mức giá được điều chỉnh theo diễn biến thị trường tại thời điểm đó", anh Dũng cho biết thêm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, khoảng trống thời gian này trở thành yếu tố rủi ro lớn nhất đối với người mua. Khi giá bạc đang neo ở vùng cao, trong khi mức chênh lệch mua – bán bị nới rộng, người mua hoàn toàn có thể rơi vào trạng thái “lỗ ngay trên giấy” nếu thị trường đảo chiều.

Chia sẻ với phóng viên chuyên trang Tiêu dùng, chị Đ.T.H (33 tuổi, Hà Nội) cho biết, giữa tháng 12/2025, xuất phất từ tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ), chị quyết định “đu sóng” bạc. Chị lựa chọn bạc thỏi loại 1kg như một kênh trú ẩn tài sản thay thế trong bối cảnh vàng miếng có rào cản vốn lớn. Tuy nhiên, chỉ sau chưa đầy một tháng, khoản đầu tư này đã ghi nhận thua lỗ.

"Thời điểm tôi mua bạc ở mức 80 triệu đồng/kg nhưng chưa nhận bạc ngay mà cầm giấy hẹn tới tháng 3/2026 mới có bạc. Tuy nhiên, ngay những ngày đầu năm 2026, giá bạc đã giảm xuống quanh mức 75 - 78 triệu đồng/kg, tương đương mức lỗ 2 - 5 triệu đồng. Dẫu vậy, do ngay từ đầu đã xác định đây là khoản đầu tư dài hạn nên tôi chấp nhận rủi ro từ biến động của thị trường", chị Đ.T.H tâm sự.

Thực tế, việc thanh toán tiền trước nhưng không nắm giữ tài sản vật chất khiến người mua phải gánh toàn bộ biến động giá trong thời gian chờ mà không có công cụ phòng vệ hiệu quả. Khi đó, không chỉ giá trị khoản đầu tư bị ảnh hưởng mà rủi ro tranh chấp, chậm giao hàng hoặc thay đổi điều khoản mua bán cũng có thể phát sinh.

Thực tế này cho thấy, đằng sau cơn sốt gom bạc là những rủi ro đang dần lộ diện. Khi giao dịch ngày càng rời xa bạc vật chất và tiến gần hơn tới “bạc trên giấy”, thị trường không chỉ trở nên nhạy cảm với biến động giá mà còn dễ tổn thương trước những cú đảo chiều bất ngờ của tâm lý đầu tư.

Thiếu nguồn cung chính ngạch, thị trường ngầm manh nha bùng phát

Bên cạnh hình thức mua bán “trên giấy” tại các cửa hàng, hoạt động mua bán “trao tay” giữa các cá nhân bắt đầu sôi động trên không gian mạng. Trên các diễn đàn tài chính và các nhóm Facebook, Zalo, Telegram…, lượng bài đăng và thảo luận về bạc gia tăng rõ rệt trong thời gian gần đây.

Đáng chú ý, hàng loạt nhóm giao dịch bạc được lập mới trong thời gian ngắn, nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn thành viên tham gia. Tại đây, hoạt động mua – bán diễn ra sôi động với việc cập nhật giá bạc theo ngày, kèm theo nhiều lời chào bán đa dạng, từ bạc trang sức, bạc thỏi, đồng bạc đến các vật dụng làm từ bạc. Nguồn hàng được giới thiệu có xuất xứ phong phú, bao gồm cả sản phẩm trong nước và hàng nhập khẩu.

Tuy nhiên, giao dịch bạc thông qua các hội, nhóm trực tuyến tiềm ẩn không ít rủi ro. Người mua khó kiểm soát hàm lượng và chất lượng bạc, nhiều giao dịch không đi kèm hóa đơn, chứng từ đầy đủ, làm gia tăng nguy cơ tranh chấp và gây khó khăn khi cần bán lại.

Các chuyên gia lưu ý, dù hiệu suất sinh lời của bạc thời gian qua khá hấp dẫn, thậm chí vượt vàng trong một số giai đoạn, nhưng những đợt tăng nóng thường đi kèm rủi ro điều chỉnh mạnh. Do đó, nhà đầu tư cần thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi tham gia thị trường. Bên cạnh đó, việc lựa chọn kênh đầu tư truyền thống và các điểm bán chính ngạch được xem là giải pháp an toàn hơn cho nhà đầu tư.