6 sai lầm khi gửi tiết kiệm khiến tiền không sinh lời như kỳ vọng

Gửi tiết kiệm là kênh đầu tư an toàn được nhiều người lựa chọn, nhưng không phải ai cũng biết cách tối ưu khoản tiền nhàn rỗi. Một số sai lầm tưởng chừng nhỏ có thể khiến số tiền gửi sinh lời kém hơn so với kỳ vọng.

Sau khi quyết định gửi tiết kiệm, nhiều người thường chỉ quan tâm đến mức lãi suất mà chưa chú ý đến các yếu tố khác như kỳ hạn, quy định rút tiền trước hạn hay kế hoạch sử dụng vốn. Trên thực tế, những quyết định tưởng chừng nhỏ này lại có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sinh lời của khoản tiền gửi. Dưới đây là 6 sai lầm phổ biến mà người gửi tiết kiệm nên tránh.

Chọn kỳ hạn chỉ vì lãi suất hấp dẫn

Lãi suất là tiêu chí quan trọng khi lựa chọn sản phẩm tiết kiệm. Tuy nhiên, việc ưu tiên kỳ hạn dài chỉ vì mức lãi cao hơn có thể không phải là quyết định tối ưu nếu chưa cân nhắc đến nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai.

Thông thường, các khoản tiền gửi có kỳ hạn 12 tháng hoặc dài hơn sẽ được hưởng lãi suất tốt hơn so với kỳ hạn ngắn. Điều này khiến không ít người lựa chọn gửi dài hạn với kỳ vọng tối đa hóa lợi nhuận.

Tuy nhiên, nếu trong thời gian gửi phát sinh những khoản chi ngoài dự kiến như sửa chữa nhà cửa, chi phí y tế, mua xe hay giải quyết công việc gia đình, người gửi có thể buộc phải tất toán trước hạn để lấy tiền.

Trong trường hợp này, phần lớn ngân hàng sẽ áp dụng mức lãi suất không kỳ hạn cho khoản tiền gửi trước thời điểm đáo hạn. Mức lãi này thường thấp hơn đáng kể so với lãi suất ban đầu, khiến khoản lợi nhuận kỳ vọng bị giảm đi đáng kể.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào mức lãi suất cao nhất, người gửi nên lựa chọn kỳ hạn phù hợp với kế hoạch tài chính và thời điểm dự kiến sử dụng khoản tiền.

Chỉ lựa chọn ngân hàng dựa trên lãi suất

Lãi suất luôn là yếu tố được nhiều người quan tâm khi quyết định gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính, mức lãi suất cao chưa chắc đã là lựa chọn tối ưu nếu không phù hợp với nhu cầu và kế hoạch sử dụng tiền của mỗi người.

Trên thực tế, những mức lãi suất vượt trội mà một số ngân hàng công bố thường đi kèm nhiều điều kiện như số tiền gửi tối thiểu lớn, kỳ hạn dài hoặc chỉ áp dụng cho một nhóm khách hàng nhất định. Vì vậy, không phải người gửi nào cũng có thể hưởng mức lãi suất này.

Bên cạnh yếu tố lợi nhuận, người gửi cũng nên cân nhắc các tiêu chí khác như uy tín của ngân hàng, mức độ an toàn của khoản tiền gửi, chính sách rút tiền trước hạn, chất lượng dịch vụ cũng như khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn khi cần thiết. Việc chỉ chạy theo lãi suất cao nhưng lựa chọn kỳ hạn không phù hợp hoặc dồn toàn bộ tiền vào một khoản gửi có thể khiến người gửi gặp khó khăn nếu phát sinh nhu cầu tài chính đột xuất.

Đáng chú ý, cuộc đua lãi suất thời gian gần đây diễn ra trong bối cảnh nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng quy mô nhỏ, tăng cường các chương trình ưu đãi để thu hút nguồn vốn huy động khi lượng tiền gửi của khách hàng có dấu hiệu suy giảm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng lãi suất chỉ nên được xem là một trong những tiêu chí để so sánh, thay vì là yếu tố quyết định duy nhất.

Bỏ qua quy định về rút tiền trước hạn

Một sai lầm khác khá phổ biến là không tìm hiểu kỹ các điều khoản liên quan đến việc rút tiền trước hạn.

Thực tế, mỗi ngân hàng sẽ có chính sách riêng đối với trường hợp khách hàng cần tất toán sổ tiết kiệm trước ngày đáo hạn. Có ngân hàng cho phép rút một phần tiền gửi và phần còn lại vẫn được hưởng mức lãi suất theo hợp đồng ban đầu. Tuy nhiên, cũng có ngân hàng áp dụng quy định toàn bộ khoản tiền sẽ được tính lại theo lãi suất không kỳ hạn nếu khách hàng tất toán sớm.

Nếu không nắm rõ những quy định này, người gửi rất dễ rơi vào tình huống nhận được khoản lãi thấp hơn nhiều so với dự tính.

Trước khi gửi tiền, người dùng nên dành thời gian tìm hiểu kỹ các điều khoản về tất toán trước hạn, rút một phần tiền gửi hay hình thức tái tục để chủ động hơn trong quá trình sử dụng.

Gửi toàn bộ tiền vào một sổ tiết kiệm

Để thuận tiện quản lý, nhiều người có thói quen gộp toàn bộ khoản tiền nhàn rỗi vào một sổ tiết kiệm duy nhất. Tuy nhiên, cách làm này lại tiềm ẩn không ít bất lợi nếu phát sinh nhu cầu sử dụng tiền.

Ví dụ, với khoản tiết kiệm 500 triệu đồng gửi kỳ hạn một năm, nếu sau vài tháng cần sử dụng 100 triệu đồng, người gửi có thể phải tất toán toàn bộ sổ tiết kiệm. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ khoản tiền sẽ bị ảnh hưởng về lãi suất thay vì chỉ phần tiền cần sử dụng.

Trong khi đó, việc chia số tiền thành nhiều sổ tiết kiệm với giá trị hoặc kỳ hạn khác nhau sẽ giúp tăng tính linh hoạt. Khi cần rút tiền, người gửi chỉ phải tất toán đúng phần cần thiết, hạn chế ảnh hưởng đến khoản tiền còn lại và vẫn duy trì được kế hoạch tích lũy dài hạn.

Không xây dựng quỹ dự phòng tài chính

Nhiều chuyên gia tài chính khuyến nghị quỹ dự phòng và khoản tiết kiệm dài hạn nên được tách biệt. Tuy nhiên, trên thực tế không ít người lại dồn toàn bộ tiền nhàn rỗi vào sổ tiết kiệm.

Điều này khiến mỗi khi phát sinh các khoản chi đột xuất như chi phí khám chữa bệnh, sửa xe, sửa nhà, mất việc hoặc những vấn đề ngoài kế hoạch, người gửi gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rút tiền trước hạn.

Không chỉ làm giảm số tiền lãi được hưởng, việc liên tục tất toán sổ tiết kiệm còn khiến kế hoạch tích lũy bị gián đoạn và làm giảm tính chủ động trong quản lý tài chính cá nhân.

Một khoản quỹ dự phòng đủ lớn để chi trả các khoản chi tiêu khẩn cấp sẽ giúp người gửi duy trì khoản tiết kiệm đúng kỳ hạn và tối ưu hiệu quả sinh lời.

Gửi tiết kiệm rồi "quên" ngày đáo hạn

Sau khi hoàn tất thủ tục gửi tiền, nhiều người gần như không theo dõi lại khoản tiết kiệm cho đến khi cần sử dụng. Đây cũng là thói quen có thể khiến người gửi bỏ lỡ nhiều cơ hội tối ưu lợi nhuận.

Việc không ghi nhớ thời điểm đáo hạn khiến người gửi khó chủ động cập nhật mức lãi suất mới, lựa chọn kỳ hạn phù hợp hoặc chuyển sang các hình thức đầu tư khác nếu điều kiện thị trường thay đổi.

Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng hiện áp dụng hình thức tái tục tự động khi sổ tiết kiệm đến hạn. Cách làm này giúp khoản tiền tiếp tục sinh lãi mà không cần thực hiện thêm thủ tục. Tuy nhiên, nếu đúng thời điểm đó người gửi muốn sử dụng tiền hoặc thay đổi kế hoạch tài chính, việc không theo dõi ngày đáo hạn sẽ làm giảm tính linh hoạt.