Nhận diện khuôn mặt bị che khuất nhờ công nghệ AI

Viettel AI khẳng định năng lực nghiên cứu công nghệ lõi khi phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo” được USPTO cấp bằng sáng chế hữu ích.

Với việc được Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) cấp thêm bằng sáng chế mới, Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI) đã sở hữu hai bằng sáng chế được bảo hộ tại Hoa Kỳ chỉ trong nửa đầu năm 2026.

Công nghệ nhận diện khuôn mặt đã được ứng dụng rộng rãi trong đời sống, từ chấm công tự động, mở khóa nhà và thiết bị cá nhân đến kiểm soát ra vào. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc đeo khẩu trang khi ra ngoài, tại nơi làm việc hoặc ở không gian công cộng đã trở thành thói quen phổ biến. Theo nghiên cứu của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST)[1] năm 2020, việc che phủ một phần khuôn mặt bằng khẩu trang khiến hiệu quả của các hệ thống nhận diện khuôn mặt giảm rõ rệt, với tỷ lệ lỗi ở một số nền tảng tăng tới 20 – 50%. Trong nhiều tình huống, người dùng buộc phải tháo khẩu trang để xác thực danh tính, làm gián đoạn trải nghiệm và tiềm ẩn những rủi ro về an toàn, vệ sinh.

Xuất phát từ khó khăn thực tế, Viettel AI đã sớm nghiên cứu và phát triển một phương pháp giúp nâng cao đáng kể hiệu quả nhận diện khuôn mặt khi người dùng đeo khẩu trang. Đây là yếu tố then chốt để sáng chế vượt qua được quy trình thẩm định khắt khe bậc nhất thế giới của USPTO, khi nhận diện khuôn mặt bị che khuất một phần vẫn là bài toán phức tạp và nhiều thách thức ở thời điểm nộp đơn.

Thay vì dựa trên những phương thức nhận diện sẵn có, nhóm nghiên cứu đã chủ động xây dựng mới một bộ dữ liệu quy mô lớn các khuôn mặt bị che khuất nhằm tăng cường huấn luyện mô hình AI trong phát hiện, tìm kiếm và trích xuất đặc trưng khuôn mặt. Nhóm nghiên cứu cũng tập trung cải tiến mô hình trích xuất đặc trưng khuôn mặt và phát triển thuật toán tìm kiếm tương tự với tốc độ xử lý vượt trội, để phương pháp hoạt động hiệu quả trong điều kiện thực tế.

Giải pháp từ nghiên cứu cho phép công nghệ nhận diện khuôn mặt thích ứng tốt hơn trong các hoạt động hàng ngày như điểm danh, chấm công hay kiểm soát ra vào, giúp trải nghiệm người dùng luôn liền mạch mà không yêu cầu thay đổi thói quen đeo khẩu trang. Với các hệ thống giám sát an ninh, công nghệ cũng hỗ trợ nhận diện và theo dõi hiệu quả các đối tượng trong danh sách quản lý hoặc cảnh báo tại không gian công cộng, kể cả khi khuôn mặt bị che phủ phần lớn.

Việc được USPTO cấp bằng sáng chế là minh chứng cho quá trình nghiên cứu bài bản và năng lực đổi mới sáng tạo của Viettel AI, đồng thời khẳng định khả năng làm chủ công nghệ lõi của Viettel, cho thấy Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực phát triển công nghệ AI đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của quốc tế. Trong thời gian tới, Viettel AI sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ, mở rộng khả năng ứng dụng và thương mại hóa tại nhiều thị trường, đóng góp vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm sáng về trí tuệ nhân tạo trong khu vực và trên thế giới.