Bữa cơm gia đình trong ngày thu với 3 món bình dân dễ làm

Chỉ với canh mướp nấu hến, cá kho riềng và rau luộc chấm tương, bữa cơm ngày thu của người Hà Nội vẫn đủ đầy hương vị, ấm áp tình thân giữa tiết trời se lạnh.

Người Hà Nội không chuộng những món cầu kỳ, béo ngậy mà thiên về vị thanh, nhẹ, giữ nguyên hương tự nhiên của nguyên liệu.

Canh mướp nấu hến – món quà từ ruộng đồng và dòng sông

Canh mướp nấu hến là món ăn khiến nhiều người Hà Nội nhớ thương mỗi độ thu về. Chỉ cần một quả mướp hương non, ít hến tươi, vài cọng hành lá, tất cả hòa quyện tạo nên vị ngọt thanh, mát lành.

Hến được luộc chín, khêu lấy ruột, xào sơ với hành phi cho thơm rồi thả vào nồi nước luộc trong veo. Mướp được cắt lát, cho vào khi nước sôi, chỉ nấu vừa chín tới để giữ độ giòn ngọt, bát canh hến vì thế sẽ quyện mùi mướp hương thoang thoảng hòa cùng vị ngọt của hến khiến ai từng nếm thử đều không thể quên.

Món canh dân dã này không chỉ là sự kết hợp hài hòa của đất và nước, mà còn là hình ảnh thu nhỏ của người Hà Nội: giản dị, thanh khiết mà đậm đà. Trong những buổi chiều gió heo may, bát canh nóng nghi ngút khói ấy trở thành điểm nhấn nhẹ nhàng cho bữa cơm sum vầy.

Nguyên liệu làm canh mướp hến

Hến tươi: 1 kg

Mướp hương: 2 quả

Hành tím, hành lá, thì là

Gia vị: muối, nước mắm, bột nêm, dầu ăn, tiêu

Cách thực hiện

Sơ chế hến bằng cách ngâm hến trong nước muối 2–3 giờ cho sạch cát. Luộc chín, tách lấy thịt, lọc nước luộc cho trong.

Gọt vỏ, rửa sạch, cắt lát vừa ăn. Hành tím băm nhỏ, hành lá và thì là cắt khúc. Sau đó, phi thơm hành tím với dầu ăn, cho hến vào xào sơ cùng chút nước mắm và tiêu.

Nấu canh, đun sôi nước luộc hến, nêm gia vị. Cho mướp vào nấu chín tới, thêm hến xào, đảo nhẹ. Rắc hành lá, thì là rồi tắt bếp đi là hoàn thành.

Cá kho riềng – vị mặn mòi của đồng quê trong lòng phố thị

Nếu canh mướp nấu hến là phần “mát lành”, thì cá kho riềng lại mang đến vị “ấm nồng” của gian bếp Bắc Bộ. Người Hà Nội xưa thường chọn cá trắm, cá rô đồng hoặc cá bống để kho. Cá được làm sạch, ướp cùng nước mắm, tiêu, nước hàng, vài lát riềng tươi, rồi kho liu riu suốt nhiều giờ.

Riềng lát mỏng dậy mùi thơm đặc trưng, hòa quyện cùng nước mắm cốt đậm đà, tạo nên thứ nước kho sánh nâu, đưa cơm đến lạ. Khi gắp miếng cá, thịt săn chắc, ngấm vị mặn ngọt, xen chút cay nhẹ của riềng và tiêu, thực khách như cảm nhận được hơi thở của mùa thu trong từng thớ thịt cá.

Món cá kho này ăn ngon nhất khi để qua đêm khi cá thấm đều gia vị, nước kho sền sệt. Món này mà chan cùng cơm trắng nóng hổi sẽ gợi lại hương vị tuổi thơ và những buổi cơm gia đình giản đơn mà ấm áp vô cùng.

Nguyên liệu làm cá kho riềng

Cá trắm, cá rô hoặc cá bống: 1 kg

Riềng tươi: 1 củ to

Hành tím, tỏi, ớt

Gia vị: nước mắm, nước hàng, tiêu, đường, muối, dầu ăn

Cách thực hiện

Cá làm sạch, cắt khúc, để ráo. Riềng thái lát mỏng hoặc giã dập. Hành, tỏi băm nhỏ. Ướp cá với nước mắm, tiêu, riềng, tỏi, nước hàng và chút đường trong 30 phút cho ngấm. Kho cá lên, xếp riềng dưới đáy nồi, cho cá lên trên. Đổ nước xâm xấp mặt cá, kho lửa to đến khi sôi thì hạ nhỏ, đun liu riu 1–2 giờ cho cá săn chắc, nước sánh lại.

Khi nước kho cạn sệt, cá có màu nâu óng, mùi riềng thơm nồng là đạt.

Rau luộc chấm tương – mộc mạc mà tinh tế

Không cần cầu kỳ, rau luộc chấm tương lại là món khiến bao người con xa Hà Nội xúc động khi nhớ về nhà. Bó rau muống, rau cải hay rau lang chỉ cần luộc đúng độ, vừa xanh, vừa giòn rồi bày lên đĩa trắng tinh.

Điểm nhấn nằm ở chén tương, thứ nước chấm tưởng đơn giản nhưng chứa đựng tinh hoa của làng nghề Việt. Người Hà Nội thường dùng tương Bần hay tương Cự Đà, vị đậm, thơm, sánh nhẹ. Chỉ cần một bát tương nhỏ, thêm lát ớt đỏ, chấm cùng rau luộc, vị đậm đà ấy lan tỏa, nâng hương rau lên một tầm khác.

Đây không chỉ là món ăn, mà là “dấu chấm nhẹ” trong bức tranh ẩm thực mùa thu – giản dị mà khó quên.

Bữa cơm gia đình Hà Nội ngày thu không cần sang trọng, không nhiều món, nhưng chứa đựng trọn vẹn tình cảm và tinh thần của người Hà Nội vừa tinh tế lại tiết chế, đề cao sự hài hòa.